ประเสริฐ จารึก

    บนความไม่แน่นอนกับคำถามใหญ่ เศรษฐกิจไทย ฟ้นจริง ? หรือแท้จริงแล้วเราแค่รู้สึกไปเอง

    ถ้าหากวัดในเชิงสถิติตัวเลขการเติบโตของ GDP ว่าปีนี้จะเติบโต 3% หรือ 5% อาจจะไม่ใช่คำตอบของทั้งหมด

    ตราบใดที่ความเป็นจริงของชีวิต ประชาชน คนหาเช้ากินค่ำ ยังรู้สึกว่า เงินในกระเป๋าไม่ได้เพิ่ม ท้องยังกินไม่อิ่ม ตัวเลข GDP ก็แทบไม่มีความหมาย

    แม้แต่นักธุรกิจเอง ยังต้อง Wait and See เพราะรู้สึกไม่เชื่อมั่นต่อสภาวการณ์ที่เกิดขึ้นในขณะนี้

    การปรับแผนการลงทุน หยุดก่อหนี้ใหม่ รักษากระแสเงินสด จึงเป็นทางออกเดียวที่ภาคธุรกิจน้อย-ใหญ่ ใช้ประคับประคองธุรกิจ เพื่อรับแรงกระแทกจากหลากหลายปัจจัยที่รุมเร้า

    ดังนั้นเงินสดคือพระราชาของเศรษฐกิจในยุคนี้

    การฟ้องล้มละลาย และถูกยึดทรัพย์ เป็นอีกภาพสะท้อนต่อสถานการณ์เศรษฐกิจได้เป็นอย่างดี

    วันก่อนได้มีโอกาสคุยกับแหล่งข่าวจากกรมบังคับคดี เล่าให้ฟังว่า ตอนนี้มีคดีล้มละลายเพิ่มขึ้นจนล้นมือ ทำแทบไม่ทัน ทำให้ทรัพย์ที่ถูกยึดขายทอดตลาดทะลักเข้ามาสู่ระบบเป็นจำนวนมาก

    สาเหตุหลัก ๆ มาจากเศรษฐกิจไม่ดี ธุรกิจปิดตัว คนตกงานกันเยอะ ตั้งแต่เกิดวิกฤตโควิด-19 ที่ลากยาวมาหลายปี ยิ่งหลังโควิดยิ่งเพิ่มมากขึ้นทวีคูณ

    ขณะที่ลูกหนี้ในยุคนี้ล้มละลายกันง่าย แค่ "ล้านเดียว" ก็ถูกฟ้องล้มแล้ว

    ส่วนใหญ่เป็นหนี้ซื้อบ้านและคอนโดมิเนียม ที่คนซื้อผ่อนไปได้ 3-5 ปี ก็มีเหตุและความจำเป็น ทำให้ผ่อนต่อไม่ไหว เลยตัดใจยอมทิ้ง ปล่อยให้ธนาคารยึดขายทอดตลาด

    เมื่อช่วงต้นปีที่ผ่านมากรมบังคับคดีได้จัดมหกรรมขายทอดตลาดทรัพย์สินประจำปี 2569 มีทรัพย์ออกขายทอดตลาดทั้งที่ดิน ที่ดินพร้อมสิ่งปลูกสร้าง และห้องชุด ออกประมูลถึง 500 คดี จำนวน 517 รายการ รวมราคาประเมินกว่า 1,558 ล้านบาท

    แหล่งข่าวเล่าว่า ทรัพย์รายการไหนที่อยู่ในทำเลดี อยู่ติดรถไฟฟ้า จะขายง่าย บางรายการขายแค่ครั้งเดียว ล่าสุดกรมบังคับคดีเพิ่งขายทรัพย์ของบริษัทอสังหาริมทรัพย์ชื่อดัง รายหนึ่ง ซึ่งขาดสภาพคล่อง จนถูกฟ้องล้มละลาย ได้กว่า 590 ล้านบาท เป็นที่ดินย่านคลองเตย เพชรบุรีตัดใหม่ ใกล้รถไฟฟ้าบีทีเอส ผู้ซื้อเป็นนักพัฒนาอสังหาฯ นอกตลาด หลักทรัพย์ฯ ซื้อไปเพื่อพัฒนาเป็นคอนโดฯ

    กรมบังคับคดี ยังมีทรัพย์อื่น ๆ อีกจำนวนมากที่อยู่ระหว่างการขาย มีทั้งที่ขายได้ ขายไม่ออก ด้วยสภาพเศรษฐกิจ ต่อให้ทรัพย์ที่ขายจะราคาไม่สูง แต่ถ้าเงินทุนไม่มี สายป่านไม่ยาว ก็ยากที่คนจะซื้อ

    ยิ่งดูข้อมูลตลาดที่อยู่อาศัยมือสองทั่วประเทศของ ศูนย์ข้อมูลอสังหาริมทรัพย์ (REIC) ยิ่งน่าสนใจ ทั้งประเทศ มีบ้านมือสองประกาศขายสะสม 195,941 หน่วย เพิ่มขึ้น 6.1% คิดเป็นมูลค่า 641,218 ล้านบาท เพิ่มขึ้น 24.9%

    ปีนี้มีสัญญาณการเปลี่ยนแปลงโครงสร้างตลาดที่สำคัญ คือ บ้านมือสองจากธนาคารพาณิชย์ 13,432 หน่วย ที่เพิ่มขึ้นสูงสุด 122.9% คิดเป็นมูลค่า 50,069 ล้านบาท หรือเพิ่มขึ้นสูงสุด 86.5%

    REIC ชี้ว่าเป็นการเติบโตที่สูงมาก แม้สัดส่วนในตลาดจะไม่ได้มากเท่าผู้ประกาศขายอื่น อย่างสถาบันการเงิน เฉพาะกิจ 27,475 หน่วย มูลค่า 48,533 ล้านบาท บุคคลธรรมดา และตัวแทนอสังหาริมทรัพย์ 70,542 หน่วย มูลค่า 666,071 ล้านบาท บริษัทบริหารสินทรัพย์ 22,846 หน่วย มูลค่า 63,416 ล้านบาท และกรมบังคับคดี 61,646 หน่วย มูลค่า 113,129 ล้านบาท

    แต่การเพิ่มขึ้นในระดับสูงของบ้านมือสองธนาคารพาณิชย์ สะท้อนภาพการยึดทรัพย์ที่เพิ่มขึ้นและมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นต่อเนื่อง ที่น่าเป็นห่วง คือ กลุ่มรายได้ปานกลาง ที่รายได้ โตไม่ทันรายจ่าย อาจผ่อนไม่ไหว ถูกยึดบ้านมากขึ้น

    สิ่งที่อยากเห็นการสื่อสารจากรัฐบาล จึงไม่ใช่แค่ เศรษฐกิจไทยจะโตเท่าไร แต่อยากรู้ว่าจะช่วยคนรายได้น้อย ที่แบกหนี้บ้านและอื่น ๆ อีกจิปาถะ ให้อยู่ต่อได้อย่างไรมากกว่า